DOLAR 32,8248 0.04%
EURO 35,2439 -0.18%
ALTIN 2.451,13-1,53
BITCOIN %
İstanbul
27°

AÇIK

02:00

İMSAK'A KALAN SÜRE

adana haber - agrı haber - haber ajansı - akdag haber - akit tv haber - almanya haber - ana haber bülteni - news haber - ankara haber - arabistan haber - asayiş haber - spor haber - ataköy haber - avrupa gazetesi - avustralya haber - aybastı haber - azerbaycan haber - bağdat haber - bartın haber - başakşehir haber - basın bülten - batum haber - bayburt haber - beykent haber - bilişim haber - boomerang haber - çankırı haber - cnbc haber - cnn haber - dobra haber - doğuş gazetesi - dolunay haber - doruk haber - dünya haber merkezi - ermenistan haber - flash haber - fox haber - fox tv haber - fransa haber - gazete gündem - gaziantep haber - gaziantep haber - giresun haber - global bülten - gümüşhane haber - gümüşhane manşet/a> - gürcistan haber - haber28 haber - 365 haber - 365tv haber - haber60 haber - haber ajansı - haber aktif - best haber - birgün haber - objektif haber - haber özetleri - sizin haber - hakkari haber - hep haber - ığdır haber - ılgın haber - ingiltere haber - internet haber - iskenderun haber - istihbarat haber - kadının sesi haber - kanada haber - kanal24 haber - kanal7 haber - kanal a haber - kanal t haber - kapsam haber - karadeniz haber - karamürsel haber - kazakistan haber - kent haber - kıbrıs haber - kıbrıs tv haber - küçükçekmece haber - maçka haber - madtv haber - magazinpress haber - makedonia haber - malatya haber - megachannel haber - merkez ana haber - muş haber - olay tv haber - öncü haber - özbekistan haber - özgür haber - özlem haber - parti haber - pause haber - polis haber - samsun gazete haber - sandıklı haber - seçim haber - sendika haber - show haber - show tv haber - sivil haber - star tv haber - suriye haber - tatil haber - teşkilat haber - tokat gazete haber - trt1 haber - türkistan haber - tv5 haber - tvnet haber - ultra haber - ulusal bülten haber - ulusal kanal haber - vatan haber - uluslararası haber - yerel bülten haber - yeryüzü haber - zaman haber - adalet haber - adana gündem haber - alem haber - aliağa haber - amasya haber - anadolu manşet haber - ankara güncel haber - antalya haber - antep gazetesi haber - askeri haber - aydın haber - bağcılar haber - basın haber - beylikdüzü haber - beypazarı haber - beyşehir haber - bodrum haber - bomba haber - bozkır haber - cep haber - çeşme haber - denizli gündem haber - doğubeyazıt haber -elbistan haber - erzurum gündem haber - evrensel haber - evrim haber - gaziantep bülten haber - girişim haber - gölbaşı haber - 365 haber - 44 haber - 73 haber - 77 haber - aksiyon haber - arşiv haber - bir haber - channel haber - karadeniz haber - özet haber - port haber - sosyal haber - haber yazıyo - haber yelkeni - hemen haber - istanbul haber - istanbul son haber - kandıra haber - kars manşet haber - kayseri manşet haber - magazin tv haber - merzifon haber - nesil haber - news haber - onay haber - ordu manşet haber - şafak haber - samsun manşet haber - sarıyer haber - sarıyer son haber - sky haber - tarım haber - taşova haber - trabzon manşet haber - video haber - yükseliş haber - zafer haber - küre haber - haber - haber - anadolu haber - antakya haber - çarşamba haber - aksiyon haber - haber turu - ulusal haber - internet gazetesi haber - millet gazetesi haber" - moda haber -organik haber -smart haber -terme haber - zara haber
Galaksiler mi önce vardı yoksa kara delikler mi?
51 okunma

Galaksiler mi önce vardı yoksa kara delikler mi?

ABONE OL
19 Şubat 2024 00:57
Galaksiler mi önce vardı yoksa kara delikler mi?
0

BEĞENDİM

ABONE OL

James Webb Uzay Teleskobu’ndan alınan verilere göre kara delikler yeni yıldızlara hayat vermiş olabilir.

Kara deliklerin evreni nasıl şekillendirdiğine yönelik kuramları altüst eden bulgular, kara deliklerin ilk yıldız ve galaksiler ortaya çıktıktan sonra oluştuklarını söyleyen klasik görüşe de meydan okuyor. Kara delikler, 13,8 milyar yaşındaki evrenin çok kısa süren ilk 50 milyon yıllık döneminde yeni yıldızların doğuşunu önemli ölçüde hızlandırmış olabilir.

KARA DELİKLER 50 MİLYON YILLIK SÜREYİ HIZLANDIRMIŞ OLABİLİR

Populer Science Türkçe’de yer alan bilgilere göre Johns Hopkins Üniversitesi ve Sorbonne Üniversitesi Astrofizik Enstitüsünde çalışan fizik ve gökbilim profesörü, baş makale yazarı Joseph Silk, “Bu canavar kara deliklerin kendi galaksimiz yakınındaki galaksilerin merkezlerinde bulunduğunu biliyoruz fakat asıl şaşırtıcı olan şey, bunların evrenin başlangıcında da mevcut olmaları ve ilk galaksiler için neredeyse birer yapı taşı veya tohum niteliği taşımaları” diyor. “Dev birer yıldız oluşturma amplifikatörü gibi davranan bu yapılar gerçekten de her şeyi desteklemişler. Daha önce böyle bir şeyin mümkün olduğunu düşünmezdik; hatta o kadar ki, galaksilerin nasıl oluştuğuna dair bildiklerimizi bütünüyle sarsabilir.”

Çalışma Astrophysical Journal Letters bülteninde yayınlandı.

Webb üzerinden görüntülenen ve evrenin çok erken zamanlarından görünen uzak galaksiler, Silk’in aktardığına göre bilim insanlarının tahmin ettiğinden çok daha parlak duruyor ve olağanüstü miktarda genç yıldız ile süperkütleli kara delik içeriyor.

Geleneksel görüşe göre kara delikler, süperkütleli yıldızlar çöktükten sonra oluşmuş ve evrenin ilk zamanlarındaki o karanlık boşluk, ilk yıldızlardan sonra oluşan galaksilerle aydınlanmış. Fakat Silk’in araştırma takımının yürüttüğü analiz, kara delik ve galaksilerin ilk 100 milyon yılda beraber var olduğunu ve birbirlerinin kaderini etkilediğini akla getiriyor. Silk evrenin bütün tarihi 12 aylık bir takvim olsaydı, bu yılların Ocak ayının ilk günleri gibi olacağını söylüyor.

“Kara deliklerden dışarı akan maddelerin gaz bulutlarını sıkıştırdığını ve bunları yıldızlara dönüştürüp, yıldız oluşum hızını büyük ölçüde artırdığını iddia ediyoruz” diyor Silk. “Diğer türlü bu parlak galaksilerin nereden geldiğini anlamak çok zor çünkü evrenin ilk dönemlerinde genellikle daha küçükler. Nasıl oluyor da bu kadar hızlı yıldız oluşturabiliyorlar?”

Kara deliklerin olduğu bölgelerde kütleçekim o kadar güçlü ki, ışık dahil hiçbir şey çekim etkilerinden kaçamıyor. Bu güç yüzünden, şiddetli fırtınalar meydana getiren kuvvetli manyetik alanlar oluşturduklarını ve çalkantılı plazma çıkarıp, nihayetinde devasa birer parçacık hızlandırıcı gibi davrandıklarını söylüyor Silk. Söz konusu süreç muhtemelen Webb’in algılayıcılarının, bu gibi kara delik ve parlak galaksileri bilim insanlarının beklediğinden daha fazla tespit etmesine sebep oldu.

“Bu şiddetli rüzgar veya jetleri çok uzakta pek göremiyoruz fakat var olmaları gerektiğini biliyoruz çünkü evrenin ilk zamanlarında pek çok kara delik görüyoruz” diye açıklıyor Sink. “Kara deliklerden gelen bu devasa rüzgarlar, civardaki gaz bulutlarını sıkıştırıyor ve onları yıldızlara dönüştürüyor. Bu ilk galaksilerin neden tahmin ettiğimizden çok daha parlak olduğunu açıklayan kayıp halka da bu.”

Silk’in takımı, genç evrenin iki aşamadan geçtiğini tahmin ediyor. İlk aşamada, kara deliklerden çıkan hızlı madde akımları yıldız oluşumunu hızlandırdı ve daha sonraki ikinci aşamada ise bu dışa doğru akıntılar yavaşladı. Büyük patlamadan birkaç yüz yıl sonra, süperkütleli kara deliklerin manyetik fırtınaları sebebiyle gaz bulutları çökmüş ve milyarlarca yıl sonra normal galaksilerde gözlenen hızlardan çok daha yüksek hızlarda yeni yıldızlar oluştu. Bu kuvvetli dış akıntılar bir tür enerji korunumu haline geçiş yapıp galaksilerde yıldız oluşumunu sağlayan gaz miktarını azalttığından, yıldızların oluşum hızı yavaşladı.

“Başlangıçta, dev bir gaz bulutu çöktüğü zaman galaksilerin oluştuğunu düşünmüştük” diye açıklıyor Silk. “Asıl sürpriz ise o bulutun ortasında bir tohumun; yani büyük bir kara deliğin bulunması ve bulutun iç kısmının, beklediğimizden çok daha yüksek bir hızda yıldızlara dönüşmesine yardımcı olmasıydı. İlk galaksiler bu yüzden inanılmaz derecede parlak görünüyor.”

Araştırma takımı, evrenin ilk zamanlarındaki yıldız ve süperkütleli kara deliklerin daha hassas şekilde sayılmasıyla birlikte Webb ile yapılacak gelecekteki gözlemlerin, hesaplamalarını doğrulamaya yardımcı olmasını umuyor. Silk bu gözlemlerin ayrıca, bilim insanlarının evrenin evrimi hakkında daha fazla ipucuna ulaşmasını sağlamasını bekliyor.

“Asıl soru şu; başlangıcımızda ne vardı? Güneş, Samanyolu galaksisindeki 100 milyar yıldızdan sadece biri ve orta kısımda duran süperkütleli bir kara delik de var. Bu ikisi arasındaki bağlantı ne?” diyor. “Bir yıl içerisinde çok daha iyi bir fikrimiz olacak ve aklımızdaki soruların birçoğu cevap bulmaya başlayacak.”

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP
erzurum escortdedektiffixbetKurumsal Mail Hizmetideneme bonusu veren sitelermatadorbethukuk forumevden eve nakliyaterzurum escortŞehirler Arası Nakliyateşya depolamaşehirler arası nakliyatizmit escortDeneme bonusu veren sitelerhabercasibomeşya depolamaistanbul evden eve nakliyatdonanımescort bayanwebmaster forumcasibom
deneme bonusu veren siteler herhangi bir mali kayıp riski olmadan oyunları öğrenmelerine yardımcı olur. Özellikle casino oyunları gibi karmaşık kurallara sahip oyunlarda, deneme bonusları kullanıcıların oyun mekaniklerini ve stratejilerini anlamalarını sağlar.
Online bahis siteleri kullanıcıların spor müsabakalarına bahis yapmalarını sağlar. Türkiye'de yasal bahis siteleri, Spor Toto Teşkilatı tarafından denetlenir. Yabancı bahis siteleri ise lisanslı olup, uluslararası alanda hizmet verir. Bahis siteleri, mobil uygulamalarla da kolay erişim sağlar